Hoe je helder communiceert
over je ideeën en belangen

“Brutale mensen hebben de halve wereld.” Of brutaal gedrag onder assertief, agressief of iets daartussen valt, laten we even buiten beschouwing. Waar het om draait, is dat je minder bereikt wanneer je jezelf stilhoudt. Assertief communiceren en optreden klinkt zo eenvoudig, maar in de praktijk worstelen veel mensen ermee. Het helpt om te begrijpen wat assertiviteit precies inhoudt. Dus, wat verstaan we onder assertiviteit en hoe zet je het in?

It’s all about balance

Assertief optreden draait om het vinden van balans tussen jouw belangen en die van de ander. Wanneer je te veel duwt, leidt dat tot weerstand. Zeg je te weinig, dan ga je aan je eigen wensen voorbij. Je probeert misschien iedereen tevreden te houden, maar veroorzaakt daarmee juist onduidelijkheid. Door zowel je eigen behoeften als die van de ander serieus te nemen, vergroot je de kans op een goed gesprek.

Assertief, sub-assertief en agressief gedrag

Assertiviteit betekent dat je je emoties uit, grenzen aangeeft en voor jezelf opkomt zonder de ander tekort te doen. Dit is een belangrijk onderdeel van persoonlijk leiderschap. Je vertoont sub-assertief gedrag wanneer je te weinig ruimte inneemt. Agressief gedrag betekent dat je juist te veel ruimte inneemt.

De drie gedragsvormen op een rij:

• Assertiviteit. Je komt op een natuurlijke manier voor jezelf op, met respect voor anderen. Je creëert ruimte voor jezelf zonder die van anderen in te nemen. Dit komt voort uit ondersteunende gedachten.
• Sub-assertiviteit. Je probeert weinig ruimte in te nemen en laat daarmee over jezelf heenlopen. Je bent minder zichtbaar en handelt vanuit belemmerende gedachten.
• Agressiviteit. Je neemt juist te veel ruimte in door over anderen heen te lopen. Hierdoor ben je eigenlijk te aanwezig. Dit gedrag komt eveneens voort uit belemmerende gedachten.

Hoe ontwikkel je ondersteunende gedachtes en gedrag?

Gedachten zijn ondersteunend wanneer ze leiden tot assertief gedrag. Onderstaande punten helpen je om dat te trainen.

• Sta stil bij de ondertoon van wat je denkt. Vraag jezelf af waar jouw verantwoordelijkheid ligt en waar die van de ander ligt. Wanneer kun je iets zelf oplossen en wanneer is het verstandig om het bespreekbaar te maken? Door je doelen helder te formuleren, creëer je richting.
• Zet je in voor situaties die prettig zijn voor jou én voor de ander. Assertiviteit betekent niet dat jij altijd je zin krijgt. Wel dat je eerlijk bent over jouw behoeften, terwijl je respect houdt voor je gesprekspartner.
• Bewaak je grenzen qua tijd en ruimte. Wanneer je vaag bent, weet de ander niet waar hij of zij aan toe is. Duidelijkheid voorkomt miscommunicatie en vergroot wederzijds vertrouwen.

Voordelen van zelfreflectie

Reflectie is waardevol om je gedrag en gedachten te begrijpen en te verbeteren. Het vergroot je zelfkennis en helpt je ontwikkelen. Dit levert verschillende voordelen op:

• Je neemt meer eigenaarschap. Je staat zelf aan het roer van je beslissingen.
• Je ervaart minder negatieve emoties doordat je je emoties beter kunt reguleren.
• Een grotere mate van authenticiteit. Doordat je comfortabeler bent met wie je bent, weet wat je wilt en hoe je je uit. Je blijft trouw aan jezelf, zonder de ander vanuit ego gerelateerde kwesties te kort te willen doen.
• Je maakt bewustere keuzes en gaat effectiever om met tijd en prioriteiten.

Ben je benieuwd hoe je een lastig gesprek assertief voert? Voorbereiding is key. Tips en praktische handvatten vind je in dit vervolgartikel.