Pluk de vruchten
van je eigen succes

Deel een zak appels uit. Vraag aan iedereen een herkenningspunt te signaleren op hun appel. Verzamel de appels om ze vervolgens weer uit te delen, willekeurig. Wat zie je gebeuren? Grote kans dat mensen om zich heen kijken, op zoek naar ‘hun’ appel. Ze herkennen hun eigen appel moeiteloos terug. Dit laat zien hoe snel eigenaarschap ontstaat wanneer je je ergens mee verbonden voelt. Hoe vertaal je dit principe naar de werkvloer?

Rollen in eigenaarschap

Eigenaarschap wordt bepaald door twee soorten voorwaarden: de intrinsieke voorwaarden en de contextuele voorwaarden. Deze zijn zowel persoonsgebonden als afhankelijk van de omgeving. Wanneer iemand zelf leiderschap neemt over eigenaarschap, ontstaat de grootste motivatie. Als leidinggevende heb je invloed op de mate waarin iemand dit durft te doen. Bij een goede aanpak stimuleer je eigenaarschap, terwijl een minder succesvolle aanpak het juist remt. Dus, hoe pak je het aan?

Intrinsieke voorwaarden eigenaarschap

• Willen. Je moet willen bijdragen. Niet vanwege beloning of erkenning, maar omdat je zelf resultaat wilt zien. Dit begint bij helderheid over jouw doelen. Waar werk je precies naartoe?
• Kunnen. Je hebt vaardigheden én het vertrouwen nodig dat je die vaardigheden bezit. Het gevoel dat je competent bent, versterkt je eigenaarschap. Welke vaardigheden heb je al en welke wil je verder ontwikkelen?
• Betekenis. Je wilt begrijpen hoe jouw bijdrage past binnen het grotere geheel. Mensen willen van betekenis zijn. Hoe duidelijk is voor jou welke rol jij speelt in het totaalplaatje?

Contextuele voorwaarden eigenaarschap

• Transparantie. Als leidinggevende stimuleer je eigenaarschap door helder te communiceren. Wat is de missie? Wat is de strategie? Wat verwacht je van iemand? Hoe duidelijker de lijn, hoe eenvoudiger iemand verantwoordelijkheid kan nemen.
• Ruimte. Iemand kan pas eigenaarschap nemen als er ruimte is om dat te doen. Te veel controle maakt dat verantwoordelijkheid verschuift naar de leidinggevende. Laat iemand zelf bepalen “welke appel van hen is”.
• Vertrouwen. Eigenaarschap ontstaat wanneer iemand voelt dat jij vertrouwen hebt in hun aanpak. Dan wordt het werk iets van hen, niet iets dat zij uitvoeren voor jou.

Tips en tricks

Een leidinggevende die geen eigenaarschap toont, kan dat moeilijk stimuleren bij teamleden. Dat lukt pas wanneer je zelf het goede voorbeeld geeft. Dat betekent dat je verantwoordelijkheid neemt voor je gedrag, prioriteiten en keuzes. Je werkt doelgericht en vanuit intrinsieke motivatie. Dat maakt je niet perfect, maar wel betrokken.

Een aantal praktische tips voor leidinggevenden op de werkvloer: 

• Betrek nieuwe medewerkers vanaf het begin. Door hen te laten meedenken bij besluiten ontstaat direct emotionele betrokkenheid.
• Communiceer open en luister actief. Door vragen te stellen en feedback te geven én te vragen, voelt iemand zich gezien. Dit verhoogt motivatie en loyaliteit.
• Moedig aan om eigen oplossingen te bedenken. Vraag eerst naar iemands eigen ideeën voordat je advies geeft. Zo ontwikkelt iemand kritisch denkvermogen én eigenaarschap.
• Maak bespreekbaar wat iemand nodig heeft. Je hoeft niet alles zelf te bedenken. Door samen te onderzoeken wat betrokkenheid versterkt, krijgt iemand meer regie over de eigen ontwikkeling.

Je eigen boomgaard

Je verantwoordelijk voelen voor je ontwikkeling is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Door je drijfveren te onderzoeken, krijg je helder waar je voor staat en wat jij belangrijk vindt. Je hoeft niet alles te dragen, maar je kunt wel verantwoordelijkheid nemen voor jouw deel: jouw eigen boomgaard. Waar wil je trots op zijn? Wanneer je eigenaarschap neemt, groeit het. Je ziet de resultaten en dat versterkt het gevoel dat je van betekenis bent.