Ik hoor je wel,
maar ik luister niet

Horen is één van de vijf zintuigen, maar luisteren is toch echt een vak apart. Het is een vaardigheid die je bewust inzet. Ben jij je ervan bewust met welke intentie je luistert? De bekende uitspraak van Stephen Covey zegt genoeg: “Most people do not listen with the intent to understand. They listen with the intent to reply.” Stel je eens voor hoe gesprekken eruitzien wanneer je eerst begrijpt voordat je reageert. Waarom is luisteren zo belangrijk en wat kun je ervan leren?

Luisteren als hogere grammatica voor leidinggevenden

Voor leidinggevenden is luisteren even belangrijk als uitdagend. Door hybride werken mis je non-verbale signalen die je normaal helpen om je team te begrijpen. Om teamleden te binden en te behouden is luisteren belangrijk om te weten wat iemand nodig heeft. Soms zijn we zo druk met onze eigen doelen en het invullen van ontbrekende informatie, dat we vergeten dat het meeste voor het oprapen ligt. Als we het maar willen horen.

Het doel van luisteren

In elk gesprek heb je twee doelen. Je wilt begrijpen wat de ander communiceert, zowel de betekenis als de emotie erachter. Vervolgens wil je begrip tonen en laten merken dat je dat begrijpt. Iemand die zich niet gehoord voelt, zal minder delen. Actief luisteren bestaat uit drie onderdelen:

Het cognitieve aspect

Je richt je aandacht op de expliciete én impliciete boodschap. Je registreert, analyseert en koppelt terug.

Het emotionele aspect

Je reageert vanuit betrokkenheid. Dat vraagt dat je je eigen emoties herkent en reguleert, zodat je niet reageert vanuit irritatie of afleiding.

Het gedragsmatige aspect

Je laat zien dat je luistert. Het overbrengen van interesse en begrip. Dat doe je met vragen, samenvattingen, lichaamstaal en een open houding.

Zo pak je het aan

Zelfs kleine aanpassingen versterken je luistergedrag. Wil je je luistergedrag verbeteren, maar heb je behoefte aan concrete tips? Deze cheatlist helpt je om direct stappen te zetten:

• Herhaal de laatste woorden van de ander.
• Gebruik pas je eigen woorden als dat nodig is.
• Laat non-verbaal zien dat je luistert, zolang het natuurlijk blijft.
• Let op het non-verbale gedrag van de ander.
• Stel meer vragen dan je denkt dat nodig is.
• Minimaliseer afleiding zo veel mogelijk.
• Erken je eigen tekortkomingen.
• Laat de ander volledig uitpraten.
• Bewaak je emoties en herken je triggers.

Wanneer je iets in eigen woorden wilt samenvatten, om te toetsen of je iets goed begrijpt, zeg dat dan expliciet. Daarmee maak je je intentie helder. Natuurlijk gedrag werkt altijd beter dan krampachtig regels toepassen. Wanneer je te veel bezig bent met het herinneren dat je oogcontact moet maken of knikken, verlies je de essentie van het luisteren. Door veel vragen te stellen, mis je minder details. Ga je een zwaar of beladen gesprek in? Zorg dat je hoofd leeg is. Neem daarvoor kort de tijd.

Plan-van-luister-aanpak

Luisteren bestaat uit verschillende subtaken. Je bent waarschijnlijk sterk in het ene onderdeel en hebt op andere punten nog ruimte om te groeien. Het helpt om jezelf niet te beoordelen als een goede of slechte luisteraar. Wat wél helpt, is jezelf evalueren. Reflecteer bewust op je luistergedrag en ontwikkel je verder. Binnen no-time voer jij sterkere gesprekken!