Effectief beslissingen maken
die tot succes leiden

Mensen maken de hele dag keuzes. Volgens onderzoek van de Universiteit van Columbia zijn dat er gemiddeld minimaal 70 per dag. Hoe weet je of jouw keuze de juiste beslissing is? Veel van de keuzes zijn klein: wat je aantrekt, wat je kookt. Een aantal keuzes heeft echter grotere invloed op je leven. Ga je verhuizen, solliciteren of investeren in iets nieuws? Bij zulke beslissingen wil je zeker weten dat je zorgvuldig kiest. Toch maken mensen vaak minder sterke keuzes dan ze denken.

Uit onderzoek van Princeton University blijkt dat we ons laten leiden door heuristieken, onbewuste vuistregels. Iemand zonder duidelijke politieke voorkeur beoordeelt een kandidaat eerder op uitstraling dan op inhoud. In andere onderzoeken, waaronder dat van de Universiteit Utrecht, blijkt dat mensen slecht zijn in het inschatten van de juiste keuze. Deelnemers van het onderzoek werden gevraagd de meest voordelige zorgverzekering te kiezen, maar deden dit niet beter dan op basis van de gokkans kan worden verwacht. Dit heeft te maken met de manier waarop onze hersenen informatie verwerken.

Het brein

De hersenen verwerken informatie via twee routes: de heuristische route en de systematische route. De heuristische route gaat automatisch, wordt gedreven door vuistregels en kost weinig energie. De systematische route vraagt om concentratie, motivatie en ruimte in je werkgeheugen. Je gebruikt deze route alleen als je fit bent en tijd hebt om te reflecteren.

Vermoeidheid of een informatie-overload zorgt ervoor dat je sneller terugvalt op de automatische route. Daardoor maak je eerder beslissingen die achteraf minder behulpzaam waren. Ook je stemming speelt een rol. Volgens neuropsycholoog Sung Lai Yuen nemen mensen meer risico’s wanneer zij zich positief voelen dan wanneer zij somber zijn.

Strategisch beslissen

Enkele succesvolle leiders beperken hun dagelijkse keuzes bewust. Barack Obama droeg alleen grijze of blauwe pakken, Steve Jobs koos dagelijks voor een zwarte coltrui en Mark Zuckerberg gaat zelden zonder capuchontrui de deur uit. Door een vaste keuze te maken voor hun kleding, besparen zij mentale energie voor complexere beslissingen.

Bedrijven spelen hier slim op in. Online winkelketen Amazon helpt klanten door hun veel bestelde producten, zoals shampoo, automatisch te laten leveren, zodat routinekeuzes wegvallen en mensen hun aandacht aan andere zaken besteden. Door kleine keuzes te vereenvoudigen, ontstaat er meer ruimte voor strategisch denken en betere besluitvorming.

Elke keuze beïnvloedt je leven en anderen. Daarom helpt het om te weten hoe je je beslissingen aanscherpt en hoe je prioriteiten stelt. Wil je ontdekken hoe je bewuster kiest, sterker prioriteert en helderder beslist? Kijk dan eens naar de training De Kunst van het Kiezen.